World Cup 1990: Chú rối người gỗ và kỳ World Cup siêu chán

Bóng đá & Cuộc sống - 14-06-2018 - 11 giờ trước

World Cup 1990: Chú rối người gỗ và kỳ World Cup siêu chán

Ở thời điểm 1990, người ta gọi giải Serie A của Italia là giải VĐTG thu nhỏ. Các ngôi sao sáng giá nhất đều phải hướng đến Serie A. Các CLB Italia thống trị đấu trường châu lục một cách rõ ràng, cụ thể là họ lấy đủ 3 cúp châu Âu trong năm 1990. Trớ trêu thay, khi VCK World Cup 1990 được tổ chức ngay tại "kinh đô bóng đá thế giới", đấy lại là kỳ World Cup tồi tệ nhất trong lịch sử!

 

NGƯỜI HÙNG SCHILLACI LÀ AI?

Chín năm sau khi lĩnh "cú đúp" vua phá lưới và cầu thủ xuất sắc nhất World Cup 1990, "Toto" Schillaci mới giải nghệ. Vậy mà sự nghiệp của Schillaci chỉ gồm vỏn vẹn 16 lần khoác áo ĐTQG.

Tổng cộng, tiền đạo này ghi được 7 bàn cho Squadra Azzurri, nghĩa là ngoài 6 bàn thắng ghi được ở VCK World Cup 1990 thì Schillaci chỉ có vỏn vẹn 1 bàn khác cho ĐTQG. Hãy cứ hình dung, xuất sắc nhất World Cup 1990 là một cầu thủ như thế, và cứ suy ra chất lượng chuyên môn của kỳ World Cup này là như thế nào!

Công bằng mà nói, Schillaci chơi rất thành công trong màu áo Juventus ở mùa bóng 1989/90, và đấy là lý do khiến HLV Azeglio Vicini gọi anh vào ĐTQG. Nhưng sự thật là không nhiều người biết đến cái tên Schillaci trước thềm World Cup. Cần lưu ý: thời ấy, các ngôi sao hàng đầu thế giới đều quy tụ về Serie A, khiến một cái tên tầm thường như Schillaci càng trở nên khiêm tốn. Trước khi đến Juventus ở tuổi 25, Schillaci chủ yếu chơi bóng ở các đẳng cấp thấp.

Schillaci là vua phá lưới và cầu thủ xuất sắc nhất World Cup 1990 nhưng trước và sau giải đấu ông hầu như không có dấu ấn nào đáng kể

Còn một chi tiết đáng lưu ý nữa: chọn lựa ban đầu cho cặp tiền đạo Italia tại World Cup 1990 là Gianluca Vialli - tiền đạo số 1 Calcio ở thời điểm ấy và Andrea Carnevale - chân sút thường được Vicini ưu ái. Vì một hành động mang tính xúc phạm sau khi bị thay, Carnevale mới mất chỗ. Schillaci có dịp chứng tỏ mình trước các đối thủ cạnh tranh như Roberto Baggio, Aldo Serena hoặc Roberto Mancini, và anh tỏa sáng đúng lúc cần thiết.

Đứng sau Schillaci là "Quả Bóng Bạc" Lothar Matthaeus (Đức) và "Quả Bóng Đồng" Diego Maradona. Dĩ nhiên, Maradona không sáng được như chính mình tại World Cup 1986. Matthaeus thì khó sánh được với các tượng đài khác khi nhìn lại lịch sử World Cup. Đội hình kiểu mẫu của World Cup 1990 còn có các thủ môn Sergio Goycochea (Argentina), Luis Conejo (Costa Rica) hoặc Luis Milla (Cameroon), Roberto Donadoni (Italia)...

KÉM TỪ HÌNH ẢNH ĐẾN SỐ LIỆU

Thật ra, người ta không chỉ nhìn vào những cái tên khiếm tốn để khẳng định chất lượng kém của World Cup 1990. Đấy còn là giải đấu gây thất vọng vì lối chơi thiên về phòng ngự phổ biến và thành công trong khi lối chơi thiên về tấn công thì vừa hiếm, vừa thất bại. Rực rỡ như Hà Lan - ĐKVĐ EURO 1988 với Gullit, Van Basten, Rijkaard, Koeman trong đội hình - thì không thắng được trận nào.

Brazil gục ngã ngay ở vòng 2. Pháp hoặc Đan Mạch thậm chí còn không được góp mặt ở VCK. Ireland ra sân chỉ để không thua, chứ họ không cần chiến thắng. Và đúng vậy, Ireland vào tận tứ kết dù... không thắng trận nào. Ở đẳng cấp cao hơn, Argentina cũng luôn lộ rõ chủ trương thủ hòa, chờ đá luân lưu, trong suốt giai đoạn knock-out.

Trên đường "bò" vào chung kết, Argentina phạm lỗi bình quân 1 lần trong 4 phút thi đấu, và họ có đến 4 cầu thủ bị treo giò ở trận cuối cùng. HLV từng đưa Argentina lên ngôi vô địch World Cup 1978, Luis Cesar Menotti phàn nàn: "Tôi cảm thấy xấu hổ khi phải chứng kiến một đội Argentina như vậy".

Số liệu chuyên môn của World Cup 1990 cũng nói lên được phần nào sự tẻ nhạt của giải đấu này. Tỷ lệ ghi bàn bình quân là 2,21 bàn/trận (thấp nhất trong lịch sử). Tổng số thẻ đỏ là 16 - kỷ lục tính đến thời điểm ấy, riêng trận chung kết đã có đến 2 thẻ đỏ, đều dành cho Argentina. Có đến 4 trận phải phân cao thấp bằng loạt sút luân lưu 11m - kỷ lục mà chỉ có World Cup 2006 sánh bằng. Còn kỷ lục có đến 8 trận (tức phân nửa số trận ở giai đoạn knock-out) bất phân thắng bại sau 90 phút chính thức thì đến bây giờ vẫn chưa có kỳ World Cup nào sánh bằng.

Giải đấu trên đất Italia không có nhiều dấu ấn đặc sắc ngoại trừ những trận đấu tẻ nhạt và ít bàn thắng

Bóng đá cũng giống như cuộc sống. Có những điều tích cực chỉ xuất hiện vì sự thay đổi bắt buộc, do hoàn cảnh trước đó đã trở nên quá tồi tệ. Chất lượng kém của World Cup 1990 hóa ra cũng có chỗ tích cực là vì vậy. Đấy là kỳ World Cup cuối cùng mà FIFA tính điểm 2 cho 1 trận thắng. Kể từ World Cup 1994, một trận thắng đem về 3 điểm, bằng 3 trận hòa. Đấy dĩ nhiên là một cuộc cách mạng để khuyến khích bóng đá tấn công mà, vẫn như mọi khi, FIFA chỉ... học hỏi một cách trễ tràng.

Quy định cấm thủ môn dùng tay bắt bóng khi đồng đội dùng chân chuyền về, quy định phạt thẻ đỏ trực tiếp đối với cầu thủ chuồi trái phép từ phía sau, cùng tinh thần chung là phạt một cách nghiêm khắc đối với các hành vi phản fair-play... đều là hệ quả đến từ những hình ảnh tiêu cực trên sân cỏ World Cup 1990.

Với riêng Brazil, người ta cho rằng đấy là kỳ World Cup tồi tệ nhất trong lịch sử đội bóng nổi tiếng này. Hàng loạt thay đổi quan trọng đã diễn ra một cách đồng bộ trong làng bóng Brazil, để rồi "Selecao" lập tức đăng quang ở kỳ World Cup 1994. Ngược lại, chức vô địch World Cup 1990 dường như khiến người Đức tự ru ngủ mình. Họ thất bại ở các lần giải kế tiếp với hình ảnh rất già nua, cũ kỹ. Argentina thì vẫn bám víu vào Maradona tại World Cup 1994, kết quả là tượng đài này bị đuổi khỏi World Cup vì doping. Cũng từ World Cup 1990 đến nay, Argentina chưa bao giờ trở lại được ngôi vô địch.

"HOÀNG ĐẾ" LẠI ĐĂNG QUANG

Sau 2 lần giải liên tiếp vào tận bán kết, Pháp bất ngờ trở thành "đại gia" duy nhất phải làm khán giả của World Cup 1990. Đấy là một vết đen trong sự nghiệp cầm quân của Michel Platini, người đã tỏa sáng trong vai cầu thủ ở các kỳ World Cup 1982, 1986. Mexico bị FIFA cấm thi đấu trên toàn thế giới vì ăn gian tuổi ở một giải trẻ trước đó. Hệ quả là Mỹ xuất hiện ở VCK, lần đầu tiên sau 40 năm (và kể từ đó, Mỹ chưa bao giờ vắng mặt lần nữa cho đến World Cup 2018).

Ngay trận khai mạc, Cameroon đã gây bất ngờ bằng chiến thắng 1-0 trước ĐKVĐ Argentina, dù đại diện châu Phi chỉ còn 9 người trên sân khi trận đấu kết thúc. ĐKVĐ Argentina chỉ đứng thứ 3 trong bảng (sau Romania), vào vòng 1/8 nhờ vé vớt, còn đương kim á quân châu Âu Liên Xô đứng chót bảng. Chỉ có một bất ngờ khác ở giai đoạn đầu: Costa Rica loại cả Thụy Điển lẫn Scotland để đi tiếp.

Đức loại Hà Lan và Argentina loại Brazil trong 2 trận "thượng đỉnh" của vòng 2. Cameroon và Ireland thì bất ngờ lọt vào tứ kết. Đến đây thì giải không còn bất ngờ nào. Đức, Argentina, Italia và Anh đồng loạt chiến thắng ở vòng tứ kết. Đấy là lần thứ 2 trong lịch sử (lần đầu vào năm 1970), cả 4 đội bóng góp mặt ở vòng bán kết World Cup đều là những đội từng lên ngôi vô địch.

Một phần vì cả 4 đội đều quá cân sức, một phần cũng vì họ đều thận trọng, đấy chính là lần duy nhất trong lịch sử cả 2 trận bán kết World Cup đều phải phân cao thấp bằng loạt sút luân lưu 11m. Đức và Argentina chiến thắng để lọt vào chung kết lần nữa, giống như 4 năm trước đó, nhưng cảm xúc sâu đậm hơn lại thuộc về 2 đội thua.

Franz Beckenbauer trở thành người duy nhất xưa nay từng vô địch World Cup trong cả hai vai: thủ quân và HLV trưởng

Đấy là giải đấu hiếm hoi mà đội tuyển Anh được xem là thành công, và họ để lại hình ảnh "nước mắt Gascoigne" khiến người xem thật sự xúc động. Italia cũng chơi rất hay - ít nhất là hay không kém những lúc họ vô địch World Cup. Nhưng ĐTQG của nền bóng đá mạnh nhất thế giới thời ấy lại phải dừng bước trước ngưỡng cửa chung kết, ngay trên sân nhà. Vị trí số 3 chung cuộc không đủ an ủi cho Calcio.

Trong suốt giai đoạn knock-out, Argentina chỉ có một khoảnh khắc tỏa sáng: Diego Maradona chuyền dài chính xác cho "con trai thần Gió" Claudio Caniggia, và Argentina có bàn duy nhất ở phút 80 để loại Brazil ngay vòng 2. Sau đó, đội ĐKVĐ bò vào chung kết bằng 2 loạt sút luân lưu liên tiếp, trước Nam Tư và Italia.

Ai cũng chỉ trích đội bóng gần như chỉ trông cậy vào mỗi Maradona ấy. Thế nên, khán giả trung lập tỏ ra hân hoan khi rút cuộc thì đoàn quân rệu rã Argentina cũng dừng chân trước ngưỡng vinh quang. Andreas Brehme sút thành công quả phạt đền ở phút 85 để ghi bàn duy nhất cho Đức trong trận chung kết. Dẫn dắt đội Đức tại giải này, Franz Beckenbauer trở thành người duy nhất xưa nay từng vô địch World Cup trong cả hai vai: thủ quân và HLV trưởng.

Cũng có vài chi tiết nhỏ đọng lại trong ký ức của người hâm mộ. Nhưng tóm lại, World Cup 1990 là kỳ World Cup đáng quên hơn là đáng nhớ.

 

"IRELAND LÀ THẾ"

Cụm từ "Ireland là thế" trở nên quen thuộc trên mặt báo sau VCK World Cup 1990. Đấy cũng là câu hát của các cổ động viên Ireland trong những ngày tháng hào hùng nhất của đội tuyển này. Còn về ý nghĩa, người ta phóng đại đến mức độ khôi hài khi giải thích cụm từ vừa nêu như sau: nếu là một trận knock-out, và nếu có đội Ireland, thì tốt nhất cứ đá luân lưu 11m trước, sau đó mới bắt đầu hiệp chính!

Ban đầu (năm 1986), giới hâm mộ Ireland chỉ trích dữ dội, khi LĐBĐ nước này trao ĐTQG vào tay một HLV người Anh. Đó là nhà vô địch World Cup 1966 Jack Charlton, anh ruột huyền thoại Bobby Charlton. Sự ngờ vực cho rằng Charlton sẽ "phá" đội càng tăng cao khi ông mạnh dạn gọi vào đội tuyển toàn các cầu thủ sinh ra ở Anh, khoác áo các CLB Anh (thời ấy, tình trạng này còn rất lạ).

Nhưng Jack Charlton lập tức trở thành người hùng khi ông làm nên thành tích lịch sử: giúp Ireland lần đầu tiên lọt vào VCK EURO. Đã vậy, Ireland còn gây bất ngờ khi thắng Anh 1-0 ngay trận ra quân tại EURO 1988. Dù rút cuộc cũng bị loại, nhưng Ireland vẫn xếp trên đội Anh và chỉ nhường vé đi tiếp cho Hà Lan - đội sau đó vô địch EURO 1988 - vì bàn duy nhất do Wim Kieft ghi vào cuối trận. Thành tích lịch sử tiếp theo: dưới sự lèo lái của Charlton, Ireland lần đầu xuất hiện ở đấu trường World Cup.

ĐT Ireland lần đầu xuất hiện ở đấu trường World Cup và gây ấn tượng mạnh khi trở thành đội đầu tiên vào tận tứ kết World Cup dù chỉ ghi 2 bàn và... không thắng trận nào

Họ chẳng hấp dẫn chỗ nào. Họ không hơn ai về mặt kỹ thuật. Nhưng đội Ireland của Charlton luôn thi đấu một cách ngoan cường, tranh chấp quyết liệt, là cái gai khó nhổ trong mắt cả thế giới bóng đá. Tại EURO 1988 và World Cup 1990, Ireland không hề ghi được nhiều hơn 1 bàn mỗi khi ra sân, nhưng họ cũng không bao giờ thủng lưới nhiều hơn 1 bàn. Thắng Ireland là điều cực khó đối với bất cứ đội mạnh nào hồi cuối thập niên 1980.

Và đây là chi tiết lịch sử: Ireland trở thành đội đầu tiên vào tận tứ kết World Cup dù chỉ ghi 2 bàn và... không thắng trận nào! Họ thủ hòa cả 3 trận vòng bảng, trước Anh (1-1), Ai Cập (0-0), Hà Lan (1-1). Đồng điểm và ngang nhau về mọi chỉ số phụ, Ireland phải phân ngôi thứ với Hà Lan bằng cách bốc thăm (cả hai đều vào vòng trong).

Rút cuộc, ĐKVĐ châu Âu Hà Lan phải xếp dưới, gặp ngay đội Đức và bị loại ở vòng 2. Ireland thì gặp Romania "dễ thở" hơn. Họ lại thủ hòa 0-0 và đi tiếp nhờ thắng trong loạt sút luân lưu 11m! Mãi đến khi tranh vé vào vòng bán kết với chủ nhà Italia, Ireland mới chịu thúc thủ. Khi ấy, họ cũng chỉ thua 0-1. Người ghi bàn duy nhất để nhổ "cái gai" Ireland ra khỏi World Cup 1990 là "Toto" Schillaci - vua phá lưới của giải.

SƯ TỬ GIÀ ROGER MILLA

Ở tuổi 38, Roger Milla đã bỏ lại sau lưng những ngày tháng vui buồn cùng sân cỏ. Ông chọn hòn đảo Reunion để vui thú điền viên, hàng ngày dạy cho bọn trẻ thuộc một CLB nghiệp dư chơi bóng. Một hôm, khi còn nhễ nhãi mồ hôi sau vài chục phút quần thảo với lúc nhóc, Milla được một khách lạ chào hỏi bên lề sân bóng.

Khách lạ tự giới thiệu là Valery Nepomnyashchy, HLV đội tuyển Cameroon. Cũng chẳng vòng vo, ông ngỏ ý mời Milla vào đội tuyển dự VCK World Cup. Nhưng, Milla khẩn khoản: "Làm sao được? Tôi đã quá già, đã nghỉ thi đấu từ lâu, đã... như thế này dù chỉ chạy vài chục phút..." (Milla vừa thở hổn hển, vừa chỉ vào chiếc áo đẫm mồ hôi của mình). Như đã đoán trước được câu trả lời, Nepomnyashchy chìa ra một mảnh giấy. Milla cầm xem và há hốc mồm: đích thân tổng thống Paul Biya viết thư tay, nài nỉ Milla trở lại đội tuyển!

Thế là Milla nhanh chóng sửa soạn va ly. Chương trình huấn luyện thể lực mà Nepomnyashchy chuẩn bị sẵn cũng nhanh chóng được triển khai. Tại World Cup 1990, Milla chỉ được sử dụng như một cầu thủ siêu dự bị. Và ông đã làm nên kỳ tích bằng sự khôn ngoan của một lão tướng 38 tuổi.

Roger Milla khiến cả thế giới ngả mũ khi góp công lớn giúp Cameroon vào đến tứ kết dù đã 38 tuổi

Ông vào sân ở phút 58 và ghi cả 2 bàn giúp Cameroon vượt qua vòng bảng ở trận thắng Romania 2-1. Rồi ông lại ghi 2 bàn giúp Cameroon vượt qua Colombia, trở thành đội bóng châu Phi đầu tiên vào đến tứ kết World Cup. Đấy là bất ngờ lớn nhất tại World Cup 1990.

Tình huống Milla cướp bóng từ chân thủ môn nổi tiếng Rene Higuita để ghi bàn trong trận gặp Colombia cũng là một trong những khoảnh khắc đáng nhớ nhất tại World Cup 1990. Cameroon sau đó còn quần cho đội Anh tơi tả, mãi đến hiệp phụ mới chịu nhường vé vào vòng bán kết (Anh thắng 3-2, với Gary Lineker ghi 2 bàn đều từ chấm phạt đền).

Vốn dĩ đã là cây làm bàn già nhất trên sân cỏ World Cup tại Italy 1990, Milla lại tự phá kỷ lục khi ông ghi bàn vào lưới đội Nga ở World Cup 1994. Khi ấy, ở tuổi 42, Milla vừa là cây làm bàn già nhất, vừa là cầu thủ già nhất trên đấu trường World Cup. Bây giờ, Milla đã 66 tuổi. Cũng dự World Cup 1994 cùng với Milla, các cầu thủ như Ronaldo "béo" hoặc Rigobert Song cũng đều đã giải nghệ từ lâu! Không có gì lạ khi LĐBĐ châu Phi (CAF) chọn Roger Milla là cầu thủ vĩ đại nhất châu Phi trong thế kỷ 20.

KẾT QUẢ WORLD CUP 1990


(Từ 8/6 đến 8/7/1990, tại Italia).
- Vô địch: Tây Đức.
- Á quân: Argentina.
- Hạng 3: Italia.
- Hạng 4: Anh.
- Cầu thủ xuất sắc nhất giải: Salvatore Schillaci (Italia).
- Vua phá lưới: Salvatore Schillaci (Italia, 6 bàn).
- Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất: Robert Prosinecki (Nam Tư)
- Đội đoạt giải phong cách: Anh
- Đội hình tiêu biểu: 
+ Thủ môn: Sergio Goycochea (Argentina), Luis Gabelo Conejo (Costa Rica)
+ Hậu vệ: Andreas Brehme (Tây Đức), Paolo Maldini (Italia), Franco Baresi (Italia)
+ Tiền vệ: Diego Maradona (Argentina), Lothar Matthaeus (Tây Đức), Paul Gascoigne (Anh), Roberto Donadoni (Italia)
+ Tiền đạo: Salvatore Schillaci (Italia), Roger Milla (Cameroon), Juergen Klinsmann (Tây Đức)

Kết quả cụ thể
Vòng bảng 
Bảng A (1.Italia, 2.Tiệp Khắc, 3.Áo, 4.Mỹ)
Italia – Áo: 1-0
Mỹ – Tiệp Khắc: 1-5
Italia – Mỹ: 1-0
Áo – Tiệp Khắc: 0-1
Italia – Tiệp Khắc: 2-0
Áo – Mỹ: 2-1

Bảng B (1.Cameroon, 2.Romania, 3.Argentina, 4.Liên Xô)
Argentina – Cameroon: 0-1
Liên Xô – Romania: 0-2
Argentina – Liên Xô: 2-0
Cameroon – Romania: 2-1
Argentina – Romania: 1-1
Cameroon – Liên Xô: 0-4

Bảng C (1.Brazil, 2.Costa Rica, 3.Scotland, 4.Thụy Điển)
Brazil – Thụy Điển: 2-1
Costa Rica – Scotland: 1-0
Brazil – Costa Rica: 1-0
Thụy Điển – Scotland: 1-2
Brazil – Scotland: 1-0
Thụy Điển – Costa Rica: 1-2

Bảng D (1.Tây Đức, 2.Nam Tư, 3.Colombia, 4.UAE)
UAE – Colombia : 0-2
Tây Đức – Nam Tư : 4-1
Nam Tư – Colombia: 1-0
Tây Đức – UAE: 5-1
Tây Đức – Colombia: 1-1
Nam Tư – UAE: 4-1

Bảng E (1.Tây Ban Nha, 2.Bỉ, 3.Uruguay, 4.Hàn Quốc)
Bỉ – Hàn Quốc: 2-0
Uruguay – TBN: 0-0
Bỉ – Uruguay: 3-1
Hàn Quốc – TBN: 1-3
Bỉ – TBN: 1-2
Hàn Quốc – Uruguay: 0-1

Bảng F (1.Anh, 2.Ireland, 3.Hà Lan, 4.Ai Cập)
Anh – Ireland: 1-1
Hà Lan – Ai Cập: 1-1
Anh – Hà Lan: 0-0
Ireland – Ai Cập: 0-0
Anh – Ai Cập: 1-0
Ireland – Hà Lan: 1-1


Vòng 1/8
Cameroon – Colombia: 2-1
Tiệp Khắc – Costa Rica: 4-1
Brazil – Argentina: 0-1
Tây Đức – Hà Lan: 2-1
Ireland – Romania: 0-0 (pen: 5-4)
Italia – Uruguay: 2-0
TBN – Nam Tư: 1-2
Anh – Bỉ: 1-0


Vòng tứ kết
Argentina – Nam Tư: 0-0 (pen: 3-2)
Ireland – Italia: 0-1
Tiệp Khắc – Tây Đức: 0-1
Cameroon – Anh: 2-3

Vòng bán kết
Argentina – Italia: 1-1 (pen: 4-3)
Tây Đức – Anh: 1-1 (pen: 4-3)

Tranh hạng Ba
Italia – Anh: 2-1

Chung kết
Argentina – Tây Đức: 0-1

Tin bài liên quan